Tekstil Sektörü İçin Dijital Ürün Pasaportu (DPP) Rehberi

Avrupa Birliği’nin Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Düzenlemesi (ESPR) kapsamında, moda ve hazır giyim sektörü en öncelikli kategorilerden biri olarak belirlendi. Bu rehber, tekstil üreticilerinin ve markaların yeni döneme uyum sağlaması için gerekli teknik ve yasal detayları özetlemektedir.

Tekstil Ürün Pasaportu Nedir?

Tekstil ürün pasaportu; bir giysinin bileşimi, menşei, karbon ayak izi, tamir edilebilirliği ve geri dönüştürülebilirliği gibi doğrulanmış verileri içeren dijital bir kayıttır. Bu dijital kayıt, fiziksel ürüne bir QR kod veya RFID etiketi aracılığıyla bağlanır.

Hangi Tekstil Ürünleri Kapsam Altında?

ESPR çerçevesi, tekstil DPP’sini sadece modayla sınırlı tutmayıp geniş bir yelpazeyi kapsama almaktadır.

Pasaport İçinde Yer Alacak Temel Veriler

Gelecekteki tekstil pasaportları şu veri kategorilerini içerecektir:

• 
  

  Elyaf Bileşimi: Pamuk, polyester gibi her elyaf tipinin yüzdelik bileşimi ve hammadde kaynağı (saf fosil veya geri dönüştürülmüş).

  
  
• 
  

  Tedarik Zinciri İzi: Elyaf üretiminden nihai dikime kadar 4 kademeli (Tier 1-4) şeffaflık ve her adımın yapıldığı ülke bilgisi.

  
  
• 
  

  Dayanıklılık Skorları: Aşınma direnci, peletlenme (tüylenme) direnci ve renk haslığı gibi standart test sonuçları.

  
  
• 
  

  Kimyasal Maddeler: REACH düzenlemesi kapsamındaki tehlikeli maddelerin (%0,1 üzeri SVHC) ve PFAS beyanı.

  
  
• 
  

  Karbon Ayak İzi: "Beşikten kapıya" CO2 eşdeğeri verisi ve PEF (Product Environmental Footprint) hesaplama standardı.

  
  

Uygulama Takvimi: Ne Zaman Başlıyor?

Tekstil sektörü için kesin tarihler delege tüzüklerle netleşecek olsa da beklenen takvim şu şekildedir:

Teknik Uygulama: QR Kodlar ve GS1 Digital Link

Tekstil ürünlerinde en yaygın veri taşıyıcı QR kod olacaktır. AB, GS1 Digital Link standardını önermektedir; bu sayede tek bir kod tarandığında farklı yetkilere sahip kişiler farklı veriler görür:

• 
  

  Tüketici: Bakım ve geri dönüşüm bilgilerini görür.

  
  
• 
  

  Geri Dönüşümcü: Elyaf bileşimi ve kimyasal detayları görür.

  
  
• 
  

  Denetçi: Tam uyum kayıtlarına erişir.

  
  

Önemli: Veri taşıyıcı (etiket), ürünün beklenen ömrü boyunca (örneğin 50 yıkama) okunabilir kalmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Hızlı moda markaları nasıl etkilenecek? Hızlı moda modeli üzerinde doğrudan baskı oluşacak. Düşük dayanıklılık skorları ve karmaşık geri dönüşüm yolları (polyester-pamuk karışımları gibi) DPP kayıtlarında kalıcı olarak yer alacak.

KOBİ'ler için muafiyet var mı? Mikro işletmeler (10 kişiden az çalışan) için muafiyet veya basitleştirilmiş yükümlülükler delege tüzükte netleşecektir.

Veriler nerede saklanacak? Markalar kendi altyapılarını kurabilir, sektör konsorsiyumlarıyla çalışabilir veya özel DPP platformlarını kullanabilir. Verilerin ürünün ömrü artı belirli bir süre boyunca erişilebilir kalması zorunludur.

İşletmenizin tekstil DPP süreçlerini başlatmak ve veri altyapınızı kurmak için uzman ekiplerimizle iletişime geçebilirsiniz.